تبلیغات
یساری رای مكران(مجموعه ای از برترین وبلاگ نویسان بلوچ) - بیوگرافی ساربوک توسط نظرمحمد ریسی مدیر وبلاگ پایگاه اطلاع رسانی ساربوک
یساری رای مكران(مجموعه ای از برترین وبلاگ نویسان بلوچ)
انجمن وب نویسان بلوچ

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

بیوگرافی ساربوک توسط نظرمحمد ریسی مدیر وبلاگ پایگاه اطلاع رسانی ساربوک

مقر و موقعیت جغرافیایی : دهستان ساربوک دهستانی نیمه كوهستانی در ۴۵ كیلومتری شرق شهر نیك شهر است. این روستا از جهت شمال به کوهستان و از طرف جنوب به شهر چابهار ،و جهات شرق به قصرقند و غرب به نیکشهرمحدود می شود. این روستا در مسیر جاده مواصلاتی ایرانشهر به نیك شهر و چابهار قرار دارد. رودخانه جریان های آبی :   رودخانه ای(کاجو)  كه از جنوب ساربوک می گذد ، بخشی از رودخانه ی بزرگی است كه به طرف دشتیاری روانه میشود و یکی از منابع اصلی تامین اب دشتیاری را تشکیل میدهد این رودخانه از نقاط كوهستانی و مرتفع سربازبه طرف ساربوک حركت نموده و پس از عبور ازقصرقندبه شاخه اصلی رودخانه دشتیاری می پیوندد و به سوی دریای عمان روانه می شود . نوع جریان آب این رودخانه سیلابی می باشدجهت مشاهده متن کامل به ادامه مطلب کلیک کنید

پس از باران های موسومی كه در فصل تابستان می بارد، به دلیل عدم پوشش گیاهی و شیب تند آن ، با شدت فراوان به طرف مناطق پایین دست حركت نموده و اراضی آبرفتی در مسیر خود را مورد هجوم قرار می دهد. رودخانه مذكور فصلی بوده و در سایر فصول خشك می باشد. و اثرات مفیدی بر عمران و آبادی نواحی اطراف خود ایفا می نماید. در تغذیه سفره های آب زیر زمینی بویژه قنات ها اثر گذار است. وردخانه کاجو بدلیل نوع ساخت زمین شناسی در طول سال دارای آب ( آب جاری در بستر رودخانه ) است.   آب و هوا :   آب و هوای این منطقه فوق العاده گرم است – متوسط دمای سالیانه آن به بیش از 30ْ می رسد ، خرداد و تیر گرم ترین ماه های آن تلقی می شوند. از شهریور ماه تا اردیبهشت هوای آن مطلوب و بهاری است – دی ماه سردترین ماه سال به حساب می آید و دمای آن بین 20ْ-10ْ است . به دلیل نزدیكی به مناطق كوهستانی شرقی و شمالی سرباز‌، این روستا نسبت به شهر نیك شهر و نواحی اطراف آن هوای خنك تری دارد . ریزش های جوی منطقه بیشتر از نوع بارش است. نوع بارش به صورت رگبارهای كوتاه وشدیدی است كه كوه های عریان را شستشو می دهد وسیلاب های شدیدی را ایجا می نماید . بیشتر بارش ها ، تابستانه بوده كه از اواخر تیر و مرداد می بارد. بارش ها از نوع موسومی بوده و در فصل تابستان اثر مثبتی بر كشت برنج دارد. میزان محصول وابستگی مستقیمی با بارش در طول تابستان دارد. قنات : ( كَهْن)   با توجه به میزان بارش و شدت تبخیر در مناطق جنوبی بلوچستان ، ذخیره آب های زیر زمینی محدود است ، عموماً آب منطقه به جز در ماه هایی كه آب رودخانه به صورت سیلابی بوده و باران یم بارد، از طریق چشمه ها تأمین می شود .       در قنوات فوق الذكر سهامداران افراد خرده مالك هستند. آب قنوات بر اساس نسبت آب به نسبت زمین تقسیم شده است . نظام آبدهی و آبرسانی بر اساس «روز دِمْن و شب دِمْن» تقسیم بندی و سهم آب افراد از طریق اسم آنها دقیقاً مشخص گردیده است . هر قنات دارای اصول مربوط به خود است. قنوات به شیوه خود گرانی اداره می شون. هر كس در زمان مشخص و از آب خویش استفاده می كند. فردی كه مسئول نگهداری آب قنات و جوها است را « پاکار » می گویند . پوشش گیاهی و درختان :   پوشش گیاهی در هر منطقه تحت تأثیر میزان بارش آن منطقه است – بلوچستان از لحاظ نباتات گیاهی ، ظاهری فقیر دارد. ولی بارش هایی كه بصورت پراكنده می بارند ، انواع گلها ، بوته های گیاهی، درختان گَز و كُنار كه در نوع خود بی نظیر هستند ، را پرورش می دهد و جلوه طبیعت را عوض می كنند. وبا وجود قنوات ساخته دست بشر ، باعث شد این روستا به یكی از سرسبزترین روستاهای بلوچستان مبدل شود، و هر بیننده از درختان خرمای سربه فلك كشیده حیران می گردد. بطور كلی در كنار سیل ها و رودخانه ها به دلیل وجود آب و رطوبت تراكم بیشتری از درختاندیده می شود .    مهم ترین درختان و پوشش گیاهی ساربوک:   مَچْ ( درخت خرما): درخت خرما در نواحی گرمسیری ایران پرورش می یابد . حیات جامعه ساربوک، یك ركن اساسی آن بر درخت خرما استوار است. در پاره ای از روایات دینیبه عنوان یك میوه بهشتی یاد می شود. وجود اسامی متعدد و انواع درختانخرما ( بیش از 30 گونه درخت خرما ) نشانگر اهمیت بیش از حد درخت خرماست.فقط برای درك اهمیت خرما برای یك ساربوکی كافی است به چند جمله توجه كنید :  ۱-وقتی فردی فوت می نماید، به كسی كه بر او نماز خوانده درخت خرما تعلق می گیرد. ۲-كسی كه مریض می شود یا به مشكلی دچار می شود ، یك درخت خرما صددقه می دهد. ۳- فردی كه زن می گیرد ،60 اصله نخل خرما بعنوان مهریه به عروس تقدیم می كند. ۴- وجود اسامی مختلف برای یك شی ( از جمله درخت خرما ) بیانگر ارزش آن شی می باشد . ۵- بردن محصول خرما به كشورهای عربی برای هدیه دادن به اقوام و دوستان . انواع و گونه های درختان خرمای ساربوک : ۱- مضافتی   8- كُروچ                  15-كَلَمی               22- حساب ۲- دِسْكی            9- نیپگی                16-آبدانی               23-رابون پوری ۳- رابی               10- مُوس بالی         17-هَیْكَل                24-روزبهانی ۴- كُتمی             11 - اگری               18- دیگِر                  25- تِرانی ۵- گُشْ              12- شَكَری              19-كروچك               26-تركی كروچ ۶- هَلینگی          13- روگنی             20-عاشه ای            27-گِل كَند ۷- آشوبَه             14- بَرْنی               21-كَنْبر
كروچ قبل از پیدایش و توسعه كارخانجات مواد غذایی، خرما تنها منبع تغذیه مردم این ناحیه بوده است و 80% نخل این روستا مضافتی هستند. رنگ ، طعم ، نوع هسته ،شكل برگ درختان ، قطر تنه ،‌انواع درختان خرما با هم تفاوت دارد. درختان خرما در روستا به دلیل كمبود زمین قابل كشت دارای اشكال ردیفی ، مجتمع و متراكم هست. برای جمع آوری خرما مردم روستا به وسایل ذیل استفاده می كنند: 1- كَچ ( سبد مخصوص حمل خرما ) 2- سُند( سبد مخصوص نگهداری خرما ) 3- مُرداك ( وسیله بالا رفتن از درخت خرما ) 4- ریز ( طنابی جهت پایین آوردن محصول خرما از درخت) .   كُنَرْ ( كنار ) :   درخت كنار از درختان خاص این منطقه است. ارتفاع آن به بیش از 20 متر می رسد. در گذشته نه چندان دور از آن برای شستشوی سر استفاده می شدو دارای دو نوع مسقطی محلی است . در فصل زمستان محصول آن قابل استفاده می باشد. كَهُور:   از درختان موجود در ساربوک می باشد. ار تفاعش به بیش از 15 متر می رسد درختی با تاج بزرگ و گرد و خارهای تیز است. اَنب ( انبه ):   منشأ این درخت از هند بوده و به دو نوع محلی و پاكستانی تقسیم می شود. به طور متوسط درخت انبه بیش از 500 كیلو محصول می دهد . در فصل تابستان زمان برداشت محصول فرا می رسد. از انبه نارس نوعی ترشی به نام «هَرّامharram» درست می كنند.   انواع مركبات ( پرتقال ، نارنگی ، لیمو ترش و شیرین و...): در سال های اخیر پس از توزیع نهال ارزان قیمت توسط جهاد كشاورزی شهرستان نیك شهر و بالا رفتن قیمت انواع مركبات ، كاشت آن بطور وسیعی سیر صعودی داشته است. باقلا و شبدر:   محصول عمده روستای مذكور درفصل زمستان باقلاو برنج می باشد كه تقریباً 90% اراضی كاشت شده را در برمی گیرد. برنج:   وجود آب و هوای گرم و قنوات پر آب ، موجب كاشت برنج از دهه های گذشته رد روستا شده است. تمام مراحل كاشت، داشت،برداشت به شكل سنتی صورت می گیرد . و از جمله تنها روستاهایی است كه در گذشته بیشتر انواع برنج ( چامپا، دُم سیاه و سدری ) ولی در حال حاضر (آمل3 ، خزرو هزاری ) كه از اقام پر محصول برنج هستند ، در ساربوک كاشته می شدند. نكته مهم در تولید محصولات كشاورزی ساربوک ، تولید برای معیشت ( نه برای تجارت و خرید و فروش ) می باشد. به غیر از خرما و تا حدودی برنج سای تولیدات جنبه مصرف شخصی و خانودگی دارد. 10-داز :   داز درختچه ای جنگلی است، كه در حوالی روستای ساربوک و داخل دره ها و رودخانه ها می روید، از برگ درخت داز وسایلی بدست می آید كه عبارتند از :   ردیف نام محصول تلفظ توضیحات 1 ریز reyz كه از برگ درخت داز بدست می آید 2 سُند sond نوعی سبد است و از برگ نوعی داز به نام پُرك كه برگهای سخت دارد بافته می شود. 3 سَبْت sabt از آن برای وزن كردن برنج و خرما استفاده می شود . 4 پیش بند Peesh band نوعی وسیله بسته بندی خرماست. 5 مرداک mordak وسیله ای برای بالا رفتن از نخل خرماست 6 تَگَرد tagard نوعی حصیر است كه برای زیرانداز و سقف كرگین و لوگ بكار می رود. 7 كَمْب camb برگ خشك شده داز را گویند و برای ساختن سقف منازل چوبی و گرد توپ بكار می رود 8 كوْنَل counal داز میوه ای به اسم كونل دارد كه خوشمزه بوده و به مصرف انسان و دام می رسد برنج كاری : اقتصاد این روستا بر كشاورزی استوار است. برنج ركن اساسی كشاورزی ساربوک است، برنج را اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت می كارند و در اواخر تیر و مرداد برداشت می كنند . در مناطق گرمسیری بلوچستان، در تمام طول سال بدلیل گرمای هوا امكان كاشت و برداشت برنج وجود دارد. بنج كاری دارای مشكلاتی است :  1- كمبود آب در فصل زمستان . 2- كوچك بودن زمین های كشاورزی كه امكان استفاده از تراكتور را سلب كرده است. 3 – متدهای سنتی كشت . 4- عدم استفاده از ابزارهای جدید و نوین.  5- كمبود بذر اصلاح شده و كود و بالا بودن قیمت نهاده های كشاورزی. برنج كای به روش سنتی بیشتر بصورت خانوادگی انجام می شود.فقط مقدار كمی از برنج برداشت شده به فروش می رسد .    روزی كه برنج كاری صوت می گیرد، روز حَشَرْ مَدَتْ (hasher madat)  گفته می شود.خوشه های برنج را پس از درو كردن در محلی به نام جوهان (joohan) جمع می كنند، و بعد از سه روز آنرا با استفاده از گاو از كاه جدا می كنند در اصطلاحح این عمل را مُوش (moosh) یامُش (mosh) می گویند.سپس برنج را در برابر باد قرار داده تا پاك شود به این عمل یردادن (year) گفته می شود. و آن را جهت استفاده در طول سال در كیسه های بزرگ «کامبا kamba » یا گُوالِگْ (govaleg) قرار می دهند. بزرگترین زمین های كشاورزی این روستا در «رایدر» می باشند . سابقه كشت برنج در این روستا بیش از یك قرن می باشد اولین نوع برنج كاشته شده در این روستا از شمال ایران واردساربوک شده است. پاگار فردی بود كه توسط خان تعیین می شد و به مراقبت اراضی كاشته شده در برابر حیوانات وحشی و اهلی  می پرداخت . در گذشته نه چندان دور كه روابط پولی وجود نداشت ، برنج بصورت پایاپای جهت تأمین احتیاجات مردم ساربوک مبادله می شد، بطوریكه روستاییان اطراف ساربوک برنج را در مقابل پرتقال ، انار ، انواع سبزی، تنباكو و دام از ساربوکی ها دریافت می كردند.ساربوک روستایی است كه علی رغم خشكسالی های اخیر ، از حداقل نیم قرن گذشته به طور مستمر در آن برنج كاشت می شود. برنج كاران در گذشته انواع برنج  «دُم سیاه – چامپا – سدری »می كاشتند ولی در حال حاضر بیشتر برنج خزر ، آمل3 و  سایر انواع بنج های پر محصول و زود بازده را می كارند. جمعیت ، طوایف ، فرهنگ جمعیت : دقیقاً سابقه سكونت در ساربوک مشخص نیست. وجود چندین قبرستان كه كسی از سابقه و قدمت آنها خبر موثق نداردحاکی از دیرینه بودن ساربوک است . ساربوک یكی از قدیمی تری روستا های بلوچستان است . و دارای قلعه بوده و روستایی خان نشین است. دهستان ساربوک ، سكونتگاه پر جمعیتی است و جمعیت آن بالغ بر ۱۶۰۰۰ نفر می باشد.(همراه باروستاهای اطراف آن) وخوددهستان جمیعتی نزدیک به ۴۰۰۰نفر را درخود جای داده است٬ اكثر جمعیت آن در گروه سنی جوانان قرار دارند ، میزان مهاجرت جمعیت آن بسیار بالاست ، جوانان جهت كار به كشورهای عربی یا شهرهای استان برای كار و تحصیل  مهاجرت می كنند. بعد خانوارهای شهر حدود ۵تا۷ نفر است. محلات روستای ساربوک:   ساربوک دارای ۷ محل می باشد كه عبارتند از : 1- کلات بازار 2-  بازار تولگانی 3-  برزاد بازار 4-  بازار مورتینسی ها 5-  بازار دن سری ها 6-  پشت بازار 7-  بازار عشایر این روستا دارای شكل طولی می باشد ، محله برزاد پرجمعیت ترین محله است و محله پشتی  كم ترین جمعیت را دارد.پ .محله كلات یا بازار محل استقرار خان بوده است و قلعه خان در آن قراردارد. محله تولگانی ، مراكز آموزشی  و ادارات دولتی و فروشگاه ها را در خود جای داده است. طوایف مختلف روستای ساربوک:  ۱-طایفه حاکم:این طایفه در قدیم حاکمیت ساربوک را بر عهده داشتند. ۲-  طایفه رئیسی: مهم ترین و بزرگترین طایفه روستای ساربوک رئیس ها هستند. ایشان از مالكیت زمین ، آب و نخ و باغات برخوردار هستند. بیشتر افراد باسواد و تحصیل كرده این روستا را افراد این طایفه تشكیل می دهند و اكثر ساكنین رئیس این روستا، با هم رواب خویشاوندی دارند. ۲-  طایفه درزاده : بعد از طایفه رئیسی بیشترین درصد جمعیت ساكن در ساربوک را تشكیل می دهند و در محلات کلات  ساكن هستند. ازدواج آنها به صورت درون گروهی است. درزاده ها مالكیت آب و زمین كشاورزی را بر عهده ندارند ، ولی در كارهای كشاورزی به رئیس ها كمك می كنند. ۳-  طایفه داوودی ها( اُستا ): در محله برزاد ساكن هستند. از طریق تهیه ادوات كشاورزی (البته درقدیم)برای طایفه رئیسی وحاکم که دارای زمین کشاورزی بودند امرار معاش می كرده اند. ۴-  طایفه نوكری: در محله دن سرساكن هستند. و پایین ترین گروه اجتماعی ساكن در روستا هستند. اكثر جوانان این طایفه به كارگری و كار ساختمانی و حفر چاه مشغول هستندف میزان تحصیلات آنها پایین است.(که امروز دیگر همه مردم ساربوک جدا از نسب وقبیله اش در صدد تحصیل و کم کردن فاصله خویش از همه نظر میباشند.) مهاجرت : مهاجرت از ساربوک به سایر نواحی به دو دسته تقسیم می شود: 1-  مهاجرت به كشورهای عربی و پاكستان 2-  مهاجرت به سایر شهرهای ایران 1- مهاجرت به سایر شهرهای كشور مشتمل است بر : ·       كارمندان دولت: جمع كثیری از ساربوکی هایی كه به استخدام نهادها و ارگانهای دولتی درآمده اند، به شهرهایی چون نیكشهر ، چابهار ، كنارك ، مهاجرت نموده اند كه انگیزه اشتغال دارد. ·       دانشجویان: با توجه به قابل توجه بودن دانشجویان روستای مذكور خیلی از این افرادمجبورند برای تحصیل در مراكز تربیت معلم ، دانشگاه های دولتی و آزاد به چابهار ، زاهدان و زابل مهاجرت نمایند. ·       دانش آموزان: دانش آموزان زیادی قبل از تأسیس دبیرستان پسرانه برای تحصیل در دوره متوسطه به زاهدان ، چابهار ، ایرانشهر و نیكشهر مهاجرت می كردند. این نوع مهاجرت قدمتی چند دهه دارد. 3-  مهاجرت به خارج از كشور: الف- مهاجرت به كشورهای پاكستان: انگیزه این مهاجرت ها به دلایل سیاسی و تغییر حكومت پس از سال 1358 در ایران صورت گرفت. در اثر آن تعدادی از جوانان ساربوکی به كشورهای مختلف آسیایی و اروپایی سفر كردند. ب-مهاجرت به كشورهای عربی: مهاجرت به كشورهای عربی بیشتر انگیزه اشتغال دارد. جوانان و بزرگسالان جزء مهاجرین هستند. حدود ۷۵% مهاجرت ها به كشور عمان صورت می گیرد و ۲۵% دیگر به كشورهای امارات متحده عربی و قطر صورت می گیرد. شاید تاریخ كشور عمان را به مردم مهاجراین روستا در ارتباط بدانیم . مهاجرین كه در گذشته های دور به آنجا مهاجرت كرده اند به منصب های بزرگ اداری چون ارتش و سایر ادارات دولتی دست یافته اند. مهاجرین پس از سفر به پاكستان با اخذ روادید و ویزای آن كشور به عمان مهاجرت می نموده اند، و اقامت آن كشور را بدست آورده اند.ساربوکی ها پس از هر سفر هر ماه مقداری پول برای خانواده های خود ارسال می كنند. مسافرین برگشته از سفر اجناسی از قیل « لباسهای زنانه و مردانه ، صابون و  شامپو ، كیف و كفش ، شربت و شكلات ، ظبط و رادیو ، انواع لوازم آرایشی و بهداشتی و مواد غذایی » را به همراه می آوردند. و به هنگام بازگشت « انواع  خرما ، لباس های سوزن دوزی شده ، گوشت خشك شده ( تباهگ) ، تنباكو ، انواع آجیل و ...» را به عنوان سوغات به آنجا می برده اند.مهاجرت در گذشته كه وسایط نقلیه ، به شكل امروزی گسترش نیافته بود، بصورت دسته جمعی انجام می شد.كه چند همراه هم به پاكستان و سپس به عمان سفر می كردندیا از طریق دریا سفر می كرده اند.مهاجرین در آنجا تحت تأثیر فرهنگ كشور مقصد قرار می گیرند و حتی كلمات زبان انگلیسی و عربی را در زبان بلوچی گسترش می دهند.   سیاست و مشاركت مردمی :   ساربوک از گذشته های دور یكی از روستا های بلوچستان بوده كه با توجه موقعیت جغرافیایی، آب فراوان ، استعدادهای كشاورزی ، سابقه و قدمت تاریخی و جمعیت ثابت و یكجانشین مورد توجه بوده است شاید به همین دلیل ساربوک روستایی خان نشین بوده است. <<میر یار محمدو غلام محمد>>جزء مشهورترین خان های ساربوک بوده و هستند. مردم این روستا در كارهای سیاسی و تعیین سرنوشت خویش علاقه ای وافر دارند . مشاركت 100% در انتخابات شوراهای دوره اول ودوم و یا انتخابات مجلس شورای اسلامی ، ریاست جمهوری دلایلی بر صحت ادعای فوق الذكر هستند . هر فرد به هر شخصی كه بخواهد رأی می دهد ، شاید گسترش سطح سواد ، وجود رسانه های ارتباط جمعی ( رادیو، تلویزیون ،‌مجلات و روزنامه ها ) و ارتباط مردم این دهستان با سایر نواحی داخل و خارج كشور  ، زمینه افزایش مشاركت سیاسی مردم را بیشتر نموده است . ویژگی  اجتماعی و فرهنگی مردم ساكن ساربوک :   مردم ساربوک راستگو  ،‌ سخت كوش ، علاقمند به كار كشاورزی و بردبار هستند. تحمل  آنها در برابر مشكلات زیاد است . و در دوستی و مهمان نوازی مردم این دیار شهره عام و خاص هستند. آنها به تفریح  و مسافرت بسیار علاقه دارند، همچنین  مردم این ناحیه و روستاهای اطراف ، میل وگرایش زیادی طبق سنت پاک رسول(ص) به ازدواج مجدد و چندزنی دارند. همچنین تلاق دادن را كاری زشت می شمرند.بیشتر ازدواج ها ، به صورت خویشاوندی و فامیلی است ، امری كه در بین تحصیل كردگان این روستا به وفور مشاهده می شود. از نظر مذهبی سخت پایبند به اعتقادات خود هستند . نماز جمعه در مسجد جامع این روستا واقع در محله برزاد و تولگانی خوانده می شود . باورها:   مردم این روستا در گذشته به چیزی به اسم پیر اعتقاد داشتند. برای تراشیدن سر فرزندان خود به محلی به اسم « پیر سهراب و زیارت کلمت »  می رفتند و با كشتن گوسفند سر بچه های خرد سال را می تراشیدند ولی این امر در حال حاضر منسوخ شده است .  مردم برای رفع برخی از مشكلات خود به نزد روحانیونی كه تعویض می دهند ، مراجعه می كنند( روستای پارگ در شهرستان چابهار ) و اعتقاد خاصی به این روحانیون دارند. تا رفع رجوع و مشكل كنند. همچنین برای مشخص كردن فردی كه دزدی كرده است ، از آیینه استفاده می كنند ، البته فقط افرادی خاص به آن اعتقاد دارند. برخی دیگر نیز به « سحر و باطل ن اعتقاد دارند. امری كه بیشتردر میان زنان این روستا رواج دارد. گواتی یكی از نیروهایی است كه برای رفع بیماری ها استفاده شده است.   داستان ها :   در گذشته ، قبل از زمانی كه تلویزیون ، رادیو ،ویدئو و سایر وسایل ارتباط جمعی ، كاربد آنها بطور گسترده رایج شود ، معمولاً وقتی جایی شب نشینی می شد ( زمانی در خانواده نوزادی به دنیا می آمد و خویشان ونزدیكان این خانواده هفت شب پشت سر هم تا پاسی از شب به رسم ششگانی دور هم می نشستند) فردی از میان آنها ، قصه می گفت و حاضرین شنونده بودند.استفاده از ضرب المثل های بلوچی همیشه كاربرد دارد : 1-  دَستی پَه هَنْگور نَرَسی گُوشْی تُرُپْشِنْ ۲  نامی گِر جاهی بِل ۳-  صَبْرَیْ بَرْ شیرِن اِنت ۴-  ساد هَما جا دِریت كه بارَگْ تِرِنْت 6-  پیرین كَپوت رامَگ نَبیتْ   زناشویی و ازدواج :   قبلاً جوانان زود ازدواج می كردند ولی با افزایش سطح تحصیلات در این روستا ازدواج در سن 25 سالگی به بالا برای مردان و 22 سالگی برای زنان روی می دهد 0 (مگر در مواردی خاص ازدواج در سنین پایین صورت می گیرد)معمولاً برای خواستگاری از فرد رابطی برای خواستگاری استفاده می شود كه از طرف خانواده پسر به خواستگاری دختر می رود. عروسی را در زبان ساربوکی«سیر» می گویند. در ساربوک رسم بر این است كه شخص داماد 60 نفر درخت خرما و یك  قطعه زمین به اندازه بلوچانی زمین  و 30 مثقال طلا به عروس به عنوان جهاز می دهد. عروسی حدود 3 شبانه روز طول می كشد . در دوران نامزدی رسم است كه پسر و دختر همدیگر را نمی بینند یا خیلی كم می بینند ، البته در حال حاضر این مسئله فروكش كرده و روابط بسیار نزدیكتر شده است.(دلیل آنرا می توان در بالا رفتن سطح تحصیلات دانست) داماد را در روز عروسی برای استحمام به قنات اطراف می برند،‌جوانان همسن و سال او را همراهی می كنند. برخلاف سایر نقاط ایران ، در این منطقه داماد به خانه عروس می رود. پس از مراسم عروسی روز بعد از آن روز ( مبارکی ) خوانده میشود.   داماد پس از ازدواج حداقل یك تا چندهفته براساس عرف این روستا در خانه پدر زن خود باقی می ماند. زدن «دُهل» به همراه «رقص» در روستای ساربوک قدمتی دیرینه دارد و مختص این منطقه می باشد ولی این سنت هم در حال از بین رفتن است كه جای تأمل بیشتر دارد كه توجه بیشتری به آن شود. همه دوست دارند كه اولین فرزند آنها پسر باشد تا بتواند یار و همكار پدرش باشد و اسم پسرشان را  نام یكی از اجداد خود انتخاب می كنند تا یاد گذشتگان حفظ شود.     مراسم عزاداری:   عزاداری در این روستا 3 روز است. مراسم «چهل» و «چهار ماه» و «یك سال» هم می گیرند. زنان در طول مراسم عزاداری ( پُرس) برگذار میکنند. بعد از فوت یك نفر تا سال فرد فوت شده افراد آن خانه بویژه زنان لباس نو نمی پوشند و به عروسی هم نمی روند. غذاهای محلی :   در گذشته های نه چندان دور غذای اصلی مردم این روستا از غذاهای زیر تشكیل شده بود: 1– برنج : بدلیل كشت برنج در این روستا از گذشته های دور ، مردم رئیسی و حاکم بیشتر از برنج استفاده می كردند. 2- خرما : اكثریت رئیس ها درخت خرما داشته اند و از محصول آن استفاده می كرده اند. در حالی سایر طوایف ساكن این روستا كمتر به آن دسترسی داشته اند. 3- چانگال :غذایی است كه از تركیب خرما با نان و روغن به دست می آید. آنرا قبل از ظهر می خورند، افرادی كه كار كشاورزی می كنند جهت رفع گرسنگی ساعت 10 صبح چانگال می خورند. 4- حلوای شیرگی : خرما را می جوشانند ، از آن شیره ای به دست می آید، سپس آن را با برنج آسیاب شده می پزند پس از پخت روی آن روغن می ریزند و صرف می كنند. بیشتر در هنگامی كه فرزندی به دنیا می آید از این نوع حلووا استفاده می كنند. 5- نان تیموش : در گذشته كه نانوایی وجود نداشت این نوع نان را می پختند ، البته در حال حاضر نیز این نوع نان پخت می شود. آرد خمیر شده را روی تین داغ می گذارند و می پزند، بیشتر در هنگام صبح نان تیموش پخت می شودو به همراه صبحانه صرف می شود. 6- تباهگ : در قدیم كه یخچال نبود، گوشت را به صورت تباهگ در می آورند. بر روی گوشت تازه انار آسیاب شده می مالند و آنرا در مقابل نور خورشید آویزان می كنند تا خشك شود. تباهگ را  همراه برنج بیشتر در ماه مبارك رمضان صرف می كنند. 7- نارشت :غذایی ساده است که همه ی طوایف ساربوک از ان استفاده میکنند.    مهمترین انواع غذاهایی كه از خرما تهیه می شود، عبارتند از : 1-  چانگال 2-  خرما بریج : غذایی است كه از تركیب خرما با آرد و روغن بدست می آید. 3- كَتُكْ : خرما نارس را  دو قسمت می كنند ،‌هسته آنرا جدا می كنند و آنرا خشك نموده و در فصل زمستان مصرف می كنند. 4- حارَگ (HARAG) : خرما مضافتی نارس را داخل آب به مدت 4 ساعت می جوشانند و جلوی آفتاب به مدت 3 روز پهن می كنند تا خشك شود. این نوع خرما از مكران به كشورهای عربی حوزه خلیج فارس ارسال می شود. 5-  حلوای شیرگی:قبلا بیان شد. 6-  هُمبی نا : خرمای رسیده را داخل كوزه با شیره خرما تركیب می سازند، كه خرمای همبی بدست می آید. مسکن :   در گذشته های نه چندان دور ،‌مساكن این منطقه از نوع چوبی بود. با استفاده از مصالح موجود در طبیعت  ، شاخ وبرگ و تنه در خت خرما ، مساكن از جنس چوب تهیه می شدند. ولی در حال حاضر الگوی سكونتی مردم این روستا عوض شده است. حدو ۱۰۰%‌ مساكن روستای ساربوک از جنس خشت و گل است. با توجه به ارزانی خشت و موجود بودن گل در اراضی كشاورزی موجود در روستا برای ساختن واحدهای مسكونی از گل وخشت استفاده شده است . ولی خانه های جدیدالاحداث از نوع آجری می باشد. نوع جنس ساختمان با درآود افراد رابطه مستقیم دارد افرادی كه درآمد بالایی دارند بیشتر منازل خود را از سیمان و آجر بنا می كنند. افرادی كه خارج از ساربوک بویژه در كشورهای عربی کار می كنند پولی را برای ساخت منزل به این روستا روانه می دارند. در این روستا علاوه بر واحد های مسكونی آپارتمانی و آجری، مساكنی به اسم  « لُوگْ»، « گَرْگِین » وجود دارد.  صنایع دستی :   سوزن دوزی : سوزن دوزی در این روستا مثل سایر نواحی بلوچستان به شدت ( حالت رقابتی ) وجود دارد. بهترین نمونه های سوزن دوزی شده منطقه در ساربوک وجود دارد. اكثریت زنان خانه دار به این كار حین فراغت از سایر كارهای منزل مشغول هستند. بسیاری از مدل های سوزن دوزی شامل « روسری ، پیراهن و شلوار زنانه » می باشد . زنان و دوختران ساربوکی با استفاده از نخ و سوزن به شكل ها و رنگ های متنوع سوزن دوزی می كنند كه قیمت هر لباس حدود ۲۰۰۰۰۰هزار تومان میباشد و می طلبد دولت در این زمینه سرمایه گذاری و توجه بیشتری نماید.   ساربوک ، دهكده ای فرهنگی :   یكی از روستاهایی  كه از گذشته ای دور دارای فارغ التحصیل در مراكز آموزشی شهرهای مختلف استان بوده است ، دهستان ساربوک می باشد. براساس مطالعات صورت گرفته  این روستا تا سال 1384 حدود تقریبا ۴۰۰تا۵۰۰ نفر از مراكز آموزش عالی ( دانشگاههای دولتی ، مراكز آموزشی تربیت معلم ، دانشگاه آزاد اسلامی) فارغ التحصیل شده اند و در مراكز اداری و سازمان های دولتی سطح استان ، بویژه چابهار ، نیك شهر ، كنارك مشغول به كار هستند. تمام مراكز آموزشی در مناطق آموزش و پرورش نیك شهر ، قصرقند ،‌بنت ، چابهار و كنارك مملو از كاركنان فرهنگی این دهستان است . عهم اكنون ۱۵۰۰نفر دانش آموز در دوره های ابتدایی، راهنمایی ، دبیرستان و مركز پیش دانشگاهی در این روستا مشغول به تحصیل  هستند كه در نوع خود جالب و در خور تحسین می باشد . همچنین نهضت سواد  آموزی كلاس هایی را در سطح روستا جهت یادگیری سواد برای بیسوادان دایر نموده است . وجود معلمین دلسوز مراكز آموزشی مختلف در سطح روستا ، خانواده مشوق ، وجود استعداد مناسب و زمینه قبلی برای تحصیل بدون تردید در رشد و توسعه آموزشی و علمی ساربوک مؤثر بوده اند. در حال حاضر كمتر خانواده ای دیده می شود كه حداقل دارای یك نفر دانشجو یا فارغ التحصیل دانشگاهی نباشد. همچنین قابل ذكر است كه 100% دانش آموزان  مركز پیش دانشگاهی امام حسین(ع) در سال تحصیلی83-82  و 84-83 و ۸۶-۸۵ موفق به اخذ مدرك پیش دانشگاهی و قبولی در مراكز آموزش عالی ( در دور اول كنكور) شده اند. اگر یك تحقیق بطور نمونه انجام دهیم در می یابیم كه بیش از 90% ساربوکی هادارای سوادی در مقطعه متوسطه و دیپلم به بالا هستند. در حقیقت اهمیت سواد در این روستا در بین مردم نهادینه شده است. اكثریت معلمین حق التدریس كه در روستاهای اطراف مشغول به تدریس هستند ، از جوانان دهستان ساربوک می باشند. زیر بناها و زیر ساخت ها:   انواع امكانات و خدمات روستای ساربوک :   الف – خدمات آموزشی: 1- كودكستان     1 واحد 2- كلاس های نهضت سواد آموزی (چندین واحد موجود میباشد) 3- مدرسه ابتدایی چند پایه     ۱ واحد دخترانه و ۱ واحد پسرانه 4- مدرسه راهنمایی    ۲ واحد پسرانه و 1 واحد دخترانه 5- دبیرستان ( نظری)    1 واحد پسرانه و1 واحد دخترانه   ب – خدمات پزشكی درمانی: 1- مامای روستایی ۳ نفر 2- خانه بهداشت   ۸ واحد 3- مركز بهداشتی درمانی   1 واحد   ج – خدمات زیر بنایی و رفاهی : 1- راه آسفالته تا مركز شهرستان 2- برق 3- آب لوله كشی 4-  تلفن ( مركز تلفن ثابت ) و تحت پوشش شبكه تلفن همراه   د – خدمات اداری و رفاهی : 1- دهیاری 2- شورای ده (فعال) 3- دفتر پست 4- شركت تعاونی روستایی 5- فروشگاه های عرضه مواد غذایی ۶- زمین فوتبال ۷- پاسگاه انتظامی ۸-  مسجد جامع و مسجد محله ۵ باب


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

درباره وبلاگ

به انجمن وب نویسان بلوچ - یساری رای مکران - خوش آمدید."یساری" یا "یسارا"، کلمه ای قرآنی است که از ریشه "یسر" به معنی :سهل و آسانی" گرفته شده . و "رأی" در زبان عربی یعنی "دیدن".پس "یساری رای"یعنی،"آسان دیدن"-"شفاف دیدن"...

از همه وبلاگ نویسان بلوچ دعوت به عمل می آید در این انجمن که تابع قوانین جهموری اسلامی ایران است، عضو شوند.
واتس اپ:+989159455054

نظرات،انتقادات و پیشنهادات شما آینه پیشرفت ماخواهد بود.
....................................
باتشکر
مدیریت وبلاگ یساری رای مکران
مدیر وبلاگ : انــور

آخرین پست ها

جستجو

نظرسنجی

  • عملکرد یساری رای مکران راچگونه ارزیابی می کنید؟





نویسندگان



   



مرحوم استاد کمال خان

پادشاه و درویش

مکران من

وبلاگ-کد لوگو و بنر